WPI ve SSS Nasıl Yorumlanır?
Fibromiyalji değerlendirmesinde yalnızca ağrının ne kadar şiddetli olduğuna bakılmaz. Ağrının vücutta ne kadar geniş bir alana yayıldığı; yorgunluk, dinlendirmeyen uyku ve zihinsel sis gibi belirtilerin şiddeti de birlikte değerlendirilir.
Bu amaçla kullanılan iki temel araç şunlardır:
- WPI: Yaygın Ağrı İndeksi
- SSS: Belirti Şiddeti Ölçeği
WPI ağrının son bir hafta içinde görüldüğü vücut bölgelerini, SSS ise fibromiyaljiyle ilişkili temel belirtilerin şiddetini gösterir.
2010 yılında geliştirilen bu değerlendirme sistemi, fibromiyalji tanısında daha önce kullanılan hassas nokta muayenesine ihtiyaç duymadan ağrının dağılımını ve eşlik eden belirtileri sistematik biçimde değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ölçütler 2016 yılında, bölgesel ağrı durumlarının fibromiyaljiyle karıştırılmasını azaltmak için genelleşmiş ağrı şartı eklenerek güncellenmiştir.
WPI ve SSS tek başına tanı koyar mı?
Hayır.
WPI ve SSS puanları fibromiyalji tanı ölçütlerinin karşılanıp karşılanmadığını değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak bir internet testi veya kişinin kendi hesapladığı puan tek başına fibromiyalji tanısı koymaz.
Tanıda ayrıca şunlar birlikte değerlendirilir:
- Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiği
- Ağrının beş genel vücut bölgesindeki dağılımı
- Fizik muayene bulguları
- Kullanılan ilaçlar
- Uyku, yorgunluk ve bilişsel belirtiler
- Başka bir hastalığın bulunup bulunmadığı
Fibromiyalji başka bir hastalıkla aynı kişide bulunabilir. Başka bir tanının bulunması fibromiyaljiyi otomatik olarak dışlamadığı gibi, WPI ve SSS puanlarının yüksek olması da diğer hastalıkların araştırılmasını gereksiz hâle getirmez.
WPI nedir?
WPI, İngilizce Widespread Pain Index ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Yaygın Ağrı İndeksi olarak kullanılır.
WPI, kişinin son bir hafta içinde ağrı hissettiği 19 vücut bölgesini değerlendirir. Her ağrılı bölge için:
- Ağrı varsa: 1 puan
- Ağrı yoksa: 0 puan
WPI sonucu en düşük 0, en yüksek 19 olabilir.
WPI ağrının şiddetini mi ölçer?
Hayır.
WPI ağrının ne kadar kuvvetli olduğunu değil, vücudun kaç farklı bölgesinde bulunduğunu gösterir.
- Tek bölgede çok şiddetli ağrısı olan kişinin WPI puanı düşük olabilir.
- On farklı bölgede hafif veya orta düzeyde ağrısı olan kişinin WPI puanı daha yüksek olabilir.
Ağrının şiddeti ayrıca 0–10 Sayısal Ağrı Ölçeği gibi araçlarla değerlendirilmelidir.
WPI içinde değerlendirilen 19 ağrı bölgesi
Kişi aşağıdaki bölgelerde son bir hafta içinde ağrı hissedip hissetmediğini işaretler:
Sol üst vücut bölgesi
- Sol çene
- Sol omuz çevresi
- Sol üst kol
- Sol ön kol
Sağ üst vücut bölgesi
- Sağ çene
- Sağ omuz çevresi
- Sağ üst kol
- Sağ ön kol
Sol alt vücut bölgesi
- Sol kalça veya kaba et çevresi
- Sol üst bacak
- Sol alt bacak
Sağ alt vücut bölgesi
- Sağ kalça veya kaba et çevresi
- Sağ üst bacak
- Sağ alt bacak
Gövde ve omurga bölgesi
- Boyun
- Üst sırt
- Alt sırt veya bel
- Göğüs
- Karın
Bu bölgelerin her biri WPI hesaplamasında ayrı bir puandır. Sağ ve sol taraflar birbirinden bağımsız olarak işaretlenir.
Omuz çevresi ne anlama gelir?
Omuz çevresi yalnızca omuz eklemini değil, kişinin omuz kuşağı olarak algıladığı üst sırt ve omuz çevresindeki ağrıyı ifade edebilir. Ancak aynı ağrı tek bir bölge içinde kaç farklı noktada hissedilirse hissedilsin o bölge yalnızca bir puan olarak değerlendirilir.
Kalça bölgesi nasıl değerlendirilir?
Sağ ve sol kalça ayrı ayrı değerlendirilir. Kalçanın dış yanında, kaba et bölgesinde veya kalça kemiği çevresinde ağrı bulunması ilgili taraf için bir puan oluşturabilir. Ağrının kalçadan bacağa yayılması durumunda üst veya alt bacakta ayrıca ağrı varsa bu bölgeler de ayrı ayrı işaretlenebilir.
Boyun ve üst sırt aynı bölge midir?
Hayır. WPI hesaplamasında boyun, üst sırt ve alt sırt veya bel ayrı ağrı bölgeleridir.
WPI nasıl hesaplanır?
Ağrı bulunan bölgeler birer puan olarak toplanır.
Örnek WPI hesaplaması
Bir kişi son bir hafta içinde şu bölgelerde ağrı hissetmiş olsun:
- Sol omuz
- Sağ omuz
- Sol üst kol
- Boyun
- Üst sırt
- Alt sırt
- Sağ kalça
- Sol üst bacak
- Sağ üst bacak
Toplam dokuz bölge işaretlendiği için WPI = 9 olur. Bu sonuç ağrının dokuz farklı bölgede bulunduğunu gösterir; ağrının şiddetini veya kişinin kesin olarak fibromiyalji olduğunu göstermez.
Beş genel ağrı bölgesi nedir?
2016 ölçütlerinde WPI puanına ek olarak ağrının vücuttaki genel dağılımı değerlendirilir. Vücut beş ana bölgeye ayrılır:
- Sol üst bölge
- Sağ üst bölge
- Sol alt bölge
- Sağ alt bölge
- Gövde ve omurga bölgesi
Fibromiyalji ölçütlerindeki genelleşmiş ağrı şartının karşılanması için ağrının bu beş ana bölgenin en az dördünde bulunması gerekir.
Hangi ağrılar dört bölge hesabına katılmaz?
Aşağıdaki bölgeler WPI toplam puanına eklenir ancak beş genel bölgeden dördünde ağrı bulunması şartı hesaplanırken dikkate alınmaz:
- Sağ ve sol çene
- Göğüs
- Karın
Bu nedenle yüksek bir WPI puanı elde etmek, genelleşmiş ağrı şartının kesin olarak karşılandığı anlamına gelmez.
Örnek: WPI yüksek ancak genelleşmiş ağrı şartı karşılanmıyor
Bir kişide şu bölgelerde ağrı bulunduğunu düşünelim:
- Sol çene
- Sağ çene
- Sol omuz
- Sağ omuz
- Sol üst kol
- Sağ üst kol
- Boyun
- Üst sırt
- Göğüs
- Karın
Bu kişinin WPI puanı 10’dur. Ancak ağrı esas olarak sol üst, sağ üst ve gövde olmak üzere yalnızca üç genel bölgede bulunmaktadır. Alt vücut bölgelerinde ağrı olmadığı için beş bölgeden dördünde ağrı şartı karşılanmaz. Bu örnek, yalnızca WPI toplamına bakmanın neden yeterli olmadığını gösterir.
SSS nedir?
SSS, İngilizce Symptom Severity Scale ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Belirti Şiddeti Ölçeği olarak kullanılır.
SSS, fibromiyaljiyle ilişkili temel belirtilerin şiddetini ve bazı eşlik eden yakınmaların bulunup bulunmadığını değerlendirir. SSS sonucu en düşük 0, en yüksek 12 olabilir.
SSS hangi belirtileri değerlendirir?
SSS iki bölümden oluşur.
Birinci bölüm: Son bir haftadaki üç temel belirti
Aşağıdaki belirtilerin her biri 0–3 arasında puanlanır:
- Yorgunluk
- Dinlendirmeyen uyku
- Bilişsel belirtiler
Bilişsel belirtiler; düşünme, odaklanma, hatırlama ve kelime bulma güçlüğü gibi fibro fog yakınmalarını kapsar.
Her belirti için kullanılan genel puanlama şöyledir:
- 0 puan — Belirti yok: Belirgin bir sorun bulunmaz.
- 1 puan — Hafif: Sorun hafif veya aralıklıdır. Günlük yaşam üzerindeki etkisi sınırlıdır.
- 2 puan — Orta: Sorun sık görülür ve günlük yaşamı belirgin biçimde etkiler.
- 3 puan — Şiddetli: Sorun yoğun, sürekli veya günlük yaşamı ciddi ölçüde bozacak düzeydedir.
Bu üç belirti toplamda en fazla dokuz puan oluşturabilir.
İkinci bölüm: Son altı ayda görülen belirtiler
Aşağıdaki belirtilerin son altı ay içinde kişiyi etkileyip etkilemediği sorgulanır:
- Baş ağrısı
- Alt karın ağrısı veya kramplar
- Depresif belirtiler
Her belirti için:
- Yoksa: 0 puan
- Varsa: 1 puan
Bu bölümün toplam puanı en fazla üçtür. Böylece SSS toplamı 0–12 arasında değişir.
“Depresyon” maddesi psikiyatrik tanı anlamına mı gelir?
Hayır. SSS içindeki depresyon maddesi, son altı ayda depresif belirtilerin bulunup bulunmadığını sorgulayan kısa bir hasta bildirimidir. Tek başına depresyon tanısı koymaz.
Uzun süren mutsuzluk, ilgi kaybı, umutsuzluk veya günlük işlevlerde bozulma varsa ayrıca ruh sağlığı değerlendirmesi yapılmalıdır.
SSS nasıl hesaplanır?
Önce üç temel belirti puanlanır, daha sonra son altı aydaki üç ek belirti için verilen puanlar eklenir.
Örnek SSS hesaplaması
- Yorgunluk: orta düzey, 2 puan
- Dinlendirmeyen uyku: şiddetli, 3 puan
- Bilişsel belirtiler: hafif, 1 puan
- Baş ağrısı: var, 1 puan
- Alt karın ağrısı: yok, 0 puan
- Depresif belirtiler: var, 1 puan
Hesaplama: 2 + 3 + 1 + 1 + 0 + 1 = 8. Bu kişinin SSS puanı = 8 olur.
WPI ve SSS için tanı eşikleri nelerdir?
2016 güncellenmiş fibromiyalji ölçütlerinde aşağıdaki iki puan kombinasyonundan birinin karşılanması gerekir:
Birinci olasılık
- WPI 7 veya üzerinde
- ve
- SSS 5 veya üzerinde
İkinci olasılık
- WPI 4–6 arasında
- ve
- SSS 9 veya üzerinde
Ancak puan eşiğinin yanında iki koşul daha bulunur:
- Ağrı beş genel bölgenin en az dördünde bulunmalıdır.
- Belirtiler genel olarak en az üç aydır devam etmelidir.
WPI ve SSS karar şeması
Puanlar şu sırayla değerlendirilmelidir:
- WPI puanını hesaplayın: Son bir haftada ağrı bulunan 19 bölgeyi sayın.
- SSS puanını hesaplayın: Yorgunluk, dinlendirmeyen uyku ve bilişsel belirtilere verilen 0–3 puanlarını; baş ağrısı, alt karın ağrısı ve depresif belirti puanlarıyla toplayın.
- Puan eşiklerinden birini kontrol edin: WPI ≥7 ve SSS ≥5 veya WPI 4–6 ve SSS ≥9.
- Genelleşmiş ağrı şartını kontrol edin: Ağrı beş genel bölgeden en az dördünde bulunmalıdır.
- Belirti süresini kontrol edin: Belirtilerin genel olarak en az üç aydır devam etmesi gerekir.
- Klinik değerlendirme yaptırın: Puanlar ölçütleri karşılıyor olsa bile sonuç hekim öyküsü ve muayenesiyle birlikte yorumlanmalıdır.
FibroThol'un kullanıcı yorumlarına ulaşmak için tıklayınÖrnek sonuçların yorumlanması
Örnek 1: Puan ölçütü karşılanıyor
- WPI: 12
- SSS: 7
- Ağrı bölgeleri: Beş genel bölgenin dördünde
- Belirti süresi: Altı ay
Bu kişi WPI ve SSS puan eşiğini, genelleşmiş ağrı şartını ve süre şartını karşılamaktadır. Sonuç fibromiyaljiyle uyumludur ancak kesin tanı için klinik değerlendirme gerekir.
Örnek 2: WPI düşük, SSS yüksek
- WPI: 5
- SSS: 10
- Ağrı bölgeleri: Beş genel bölgenin dördünde
- Belirti süresi: Dört ay
Bu kişi ikinci puan yolunu karşılamaktadır: WPI 4–6 arasında ve SSS 9 veya üzerinde. Genelleşmiş ağrı ve süre şartları da karşılanıyorsa sonuç fibromiyalji ölçütleriyle uyumlu olabilir.
Örnek 3: Puanlardan biri yetersiz
- WPI: 8
- SSS: 4
- Belirti süresi: Beş ay
WPI 7’nin üzerindedir ancak SSS 5’in altındadır. Bu nedenle puan ölçütü karşılanmaz. Bu sonuç kişinin ağrı yaşamadığı anlamına gelmez. Ağrının başka nedenleri değerlendirilmeli ve belirtiler takip edilmelidir.
Örnek 4: Puan yüksek ancak ağrı yeterince genelleşmiş değil
- WPI: 9
- SSS: 8
- Ağrı bölgeleri: Beş genel bölgenin yalnızca üçünde
- Belirti süresi: Bir yıl
WPI ve SSS eşikleri karşılanmasına rağmen ağrı beş genel bölgeden en az dördünde olmadığı için 2016 genelleşmiş ağrı şartı karşılanmaz. Bölgesel ağrıya neden olabilecek durumların değerlendirilmesi gerekir.
Örnek 5: Belirtiler henüz üç aydır devam etmiyor
- WPI: 11
- SSS: 9
- Ağrı bölgeleri: Beş genel bölgenin dördünde
- Belirti süresi: Altı hafta
Puanlar ve ağrı dağılımı uygun olsa bile belirtiler henüz üç aydır devam etmediği için süre şartı karşılanmaz. Bu durum “kesinlikle fibromiyalji değildir” anlamına gelmez. Belirtilerin nedeni değerlendirilir ve gerekli görülürse takip yapılır.
WPI 7, SSS 5 ne anlama gelir?
Bu değerler ilk puan yolunun en düşük eşiklerini oluşturur. Ancak ağrının dört genel bölgede bulunması, belirtilerin en az üç aydır devam etmesi ve hekim değerlendirmesi yine gereklidir. Yalnızca “WPI 7 ve SSS 5 çıktı” demek kesin tanı için yeterli değildir.
WPI 4–6 iken neden SSS 9 olmalıdır?
WPI 4–6 aralığı, ağrının daha az sayıda WPI bölgesinde bulunduğunu gösterir. Bu durumda fibromiyalji ölçütlerinin karşılanabilmesi için yorgunluk, uyku ve bilişsel belirtilerin toplam yükünün daha yüksek olması gerekir.
Ancak kişi yalnızca dört WPI bölgesini işaretlediyse bu dört ağrı bölgesinin aynı zamanda dört farklı genel bölgeye dağılmış olması gerekir. Örneğin ağrı:
- Sol omuz
- Sağ ön kol
- Sol üst bacak
- Boyun
bölgelerinde bulunuyorsa dört genel bölge temsil edilebilir. Buna karşılık dört ağrılı bölgenin tamamı yalnızca üst vücutta bulunuyorsa genelleşmiş ağrı şartı karşılanmaz.
WPI 0–3 ise ne olur?
2016 ölçütlerinde WPI puanının en az 4 olması gerekir. Bu nedenle WPI 0–3 aralığındaysa SSS ne kadar yüksek olursa olsun puan kombinasyonu karşılanmaz. Ancak yüksek yorgunluk, uyku bozukluğu veya zihinsel sis başka bir sağlık sorununun göstergesi olabilir. Bu belirtiler ayrıca değerlendirilmelidir.
PSD veya FS puanı nedir?
WPI ve SSS puanları toplanarak 0–31 arasında bir toplam belirti puanı elde edilebilir:
PSD veya FS = WPI + SSS
Bu toplam puan literatürde Polysymptomatic Distress Scale, Fibromyalgia Severity Scale veya fibromiyalji belirti yükü puanı gibi adlarla kullanılabilir. 2011 kriter çalışmasında WPI ile değiştirilmiş SSS’nin toplanmasıyla 0–31 arasında değişen bir belirti şiddeti ölçeği oluşturulmuştur.
Örnek PSD hesaplaması
- WPI: 11
- SSS: 8
PSD = 11 + 8 = 19. Bu sonuç toplam belirti yükünün yüksek olduğunu gösterebilir. Ancak PSD için tek bir puan üzerinden fibromiyalji tanısı verilmez.
Tanı değerlendirmesinde yine WPI ve SSS eşikleri, dört genel bölge şartı, üç aylık süre ve klinik değerlendirme kullanılır.
PSD takipte nasıl kullanılabilir?
PSD aynı kişide zaman içerisindeki toplam belirti yükünün izlenmesine yardımcı olabilir.
- İlk değerlendirme: WPI 14 + SSS 10 = PSD 24
- Sekiz hafta sonra: WPI 10 + SSS 7 = PSD 17
- Sonraki değerlendirme: WPI 8 + SSS 6 = PSD 14
Kişi hâlâ fibromiyalji ölçütlerini karşılıyor olabilir ancak toplam belirti yükünde azalma görülmektedir. Tek bir ölçüm yerine zaman içindeki eğilime bakılması daha anlamlıdır.
WPI ve SSS zaman içinde değişir mi?
Evet. WPI son bir haftadaki ağrı bölgelerini, SSS’nin temel bölümü ise yine son bir haftadaki belirtileri değerlendirir. Bu nedenle puanlar:
- Alevlenme döneminde yükselebilir.
- Daha iyi uyunan bir haftada düşebilir.
- Enfeksiyon veya yoğun stres döneminde değişebilir.
- Fiziksel aşırı yüklenme sonrasında artabilir.
- Tedavi ve yaşam düzenlemeleriyle azalabilir.
Tek bir haftanın sonucu hastalığın bütün uzun dönem seyrini göstermez.
Düşük puan önceki fibromiyalji tanısını geçersiz kılar mı?
Her zaman değil. Daha önce fibromiyalji tanısı konmuş bir kişinin belirtileri tedaviyle veya doğal dalgalanma nedeniyle azalabilir. Kişi belirli bir haftada puan eşiklerinin altında kalabilir.
Bu durum:
- Önceki tanının mutlaka yanlış olduğunu
- Hastalığın kesin olarak tamamen geçtiğini
- Belirtilerin tekrar artmayacağını
göstermez. Tanı geçmişi ve uzun dönem seyir hekim tarafından birlikte değerlendirilmelidir.
WPI doldururken sık yapılan hatalar
- Ağrı şiddetine göre birden fazla puan vermek: Bir bölgedeki ağrı ne kadar şiddetli olursa olsun o bölge yalnızca bir puandır.
- Sağ ve sol tarafı birlikte saymak: Sağ ve sol omuz, kol, kalça ve bacak bölgeleri ayrı ayrı değerlendirilir.
- Yalnızca testin doldurulduğu anı düşünmek: WPI “şu anda ağrıyor mu?” sorusuna değil, son bir haftada ağrı oldu mu? sorusuna dayanır.
- Aynı ağrıyı birden fazla bölgeye gereksiz yazmak: Ağrı gerçekten farklı anatomik bölgelerde bulunuyorsa her biri işaretlenebilir. Ancak aynı bölge içindeki birkaç hassas nokta ayrı puan oluşturmaz.
- Göğüs, karın ve çeneyi dört bölge hesabına katmak: Bu bölgeler WPI puanına eklenir fakat 2016 genelleşmiş ağrı şartında kullanılan dört bölge hesabına katılmaz.
- Ağrı yerine uyuşmayı işaretlemek: Yalnızca uyuşma veya karıncalanma bulunan ancak ağrı bulunmayan bölge otomatik olarak işaretlenmemelidir.
SSS doldururken sık yapılan hatalar
- Şiddet yerine sıklığı tek başına değerlendirmek: Belirtinin ne kadar sık olduğu, ne kadar yoğun olduğu ve günlük yaşamı ne kadar etkilediği birlikte düşünülmelidir.
- Normal bir yorgunluk gününü şiddetli olarak işaretlemek: Yoğun bir günün sonunda hissedilen geçici yorgunluk ile günlük yaşamı sürekli bozan fibromiyalji yorgunluğu aynı değildir.
- Uyku süresini dinlenme kalitesiyle karıştırmak: Kişi sekiz saat uyusa bile sabah yenilenmemiş uyanıyorsa dinlendirmeyen uyku belirtisi bulunabilir.
- Fibro fogu yalnızca unutkanlık olarak düşünmek: Bilişsel belirtiler dikkat toplama, kelime bulma, düşünceleri sıralama, bilgiyi işleme ve hatırlama gibi farklı alanları kapsayabilir.
- Depresyon maddesini kesin tanı olarak görmek: SSS’de depresif belirtinin işaretlenmesi psikiyatrik tanı anlamına gelmez.
İnternet testinde sonuç nasıl sunulmalıdır?
WPI ve SSS temelli bir web testi yalnızca “fibromiyalji var” veya “fibromiyalji yok” sonucu vermemelidir. Daha doğru bir sonuç ekranında şu bilgiler bulunmalıdır:
- WPI sonucu: Ağrının kaç bölgede bulunduğu, örneğin WPI 10/19
- SSS sonucu: Temel belirtilerin toplam şiddeti, örneğin SSS 8/12
- Beş genel bölge sonucu: Ağrının kaç genel bölgede bulunduğu, örneğin 4/5 genel bölge
- Belirti süresi: Belirtilerin üç aydan uzun süredir devam edip etmediği
- Ölçüt uyumu: Puanların 2016 ölçütlerindeki eşiklerle uyumlu olup olmadığı
- Güvenlik uyarısı: Testin tanı koymadığı, başka hastalıkları dışlamadığı ve gerekli durumlarda hekime başvurulması gerektiği
Sonuç ekranı için örnek açıklamalar
Ölçütlerle uyumlu sonuç: Puanlarınız fibromiyalji değerlendirmesinde kullanılan 2016 ölçütlerinin sayısal ve bölgesel koşullarıyla uyumludur. Bu sonuç kesin tanı değildir; benzer belirtiler farklı hastalıklarda da görülebilir. Sonucunuzun tıbbi öykünüz ve muayenenizle birlikte değerlendirilmesi için hekime başvurunuz.
Ölçütlerin bir kısmıyla uyumlu sonuç: Ağrı ve belirti puanlarınızın bir bölümü fibromiyaljiyle uyumlu olmakla birlikte bütün değerlendirme koşulları karşılanmamaktadır. Bu sonuç şikâyetlerinizin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Ağrınızın ve eşlik eden belirtilerinizin nedenini belirlemek için hekim değerlendirmesi önerilir.
Ölçütlerle uyumlu olmayan sonuç: Mevcut yanıtlarınız fibromiyalji değerlendirmesinde kullanılan puan ve dağılım koşullarını karşılamamaktadır. Bu sonuç ağrı, yorgunluk veya uyku sorunlarınızın bulunmadığı anlamına gelmez. Belirtileriniz devam ediyor veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa başka nedenlerin değerlendirilmesi için hekime başvurunuz.
WPI ve SSS hangi hastalıklarla karışabilir?
Yüksek WPI ve SSS değerleri yalnızca fibromiyaljide görülmez. Benzer ağrı ve belirti yükü şu durumlarda da bulunabilir:
- İltihaplı romatizmal hastalıklar
- Tiroit hastalıkları
- Demir veya B12 eksikliği
- Uyku apnesi
- Kronik enfeksiyonlar
- Uzun COVID
- Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu
- Nörolojik hastalıklar
- Depresyon ve kaygı bozuklukları
- Yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları
- Kullanılan ilaçların yan etkileri
Fibromiyaljide kan tahlilleri ve röntgenler normal olabilir; gerekli incelemeler daha çok benzer belirtilere yol açabilecek diğer durumları değerlendirmek amacıyla kullanılır.
Fibromiyalji başka bir hastalıkla birlikte bulunabilir mi?
Evet. 2016 ölçütleri fibromiyalji tanısının başka bir hastalık bulunsa bile geçerli olabileceğini belirtir. Örneğin kişi hem romatoid artrit hem fibromiyalji veya hem osteoartrit hem fibromiyalji yaşayabilir.
Bu nedenle iki hatadan kaçınılmalıdır:
- Bütün ağrıları yalnızca fibromiyaljiye bağlamak
- Başka bir hastalık bulunduğu için fibromiyalji olasılığını tamamen reddetmek
Hekim, mevcut hastalıkla açıklanamayan yaygın ağrı ve belirti yükünü ayrıca değerlendirmelidir.
Hassas nokta muayenesi gerekli midir?
Güncel WPI ve SSS temelli değerlendirmede eski 18 hassas noktanın belirli bir sayısında ağrı bulunması zorunlu değildir. 2010 ölçütleri, hassas nokta muayenesi gerektirmeyen ve temel fibromiyalji belirtilerini de değerlendiren daha pratik bir klinik yaklaşım geliştirmek amacıyla oluşturulmuştur.
Fizik muayene yine önemlidir. Ancak muayenenin amacı yalnızca belirli noktalara basmak değil; kas, eklem, sinir sistemi ve başka hastalıkları düşündürebilecek bulguları birlikte değerlendirmektir.
Ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Test sonucundan bağımsız olarak hekim değerlendirmesi gerektiren durumlar
WPI ve SSS değerlendirmenizi başlatın
Son bir hafta içinde yaşadığınız ağrı bölgelerini ve temel belirtilerinizi sistematik biçimde değerlendirebilirsiniz.
Fibromiyalji Belirti Testini Başlat
Bu test WPI ve SSS temelli bir ön değerlendirmedir. Tek başına fibromiyalji tanısı koymaz, başka hastalıkları dışlamaz ve kişisel tedavi önerisi vermez. Sonucunuz ölçütlerle uyumluysa veya belirtileriniz günlük yaşamınızı etkiliyorsa hekime başvurunuz.
İlgili içerikler
- Fibromiyalji Tanısı Nasıl Konur?
- Fibromiyaljide Kullanılan Değerlendirme Araçları
- Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?
- Fibromiyalji ile Karışabilen Hastalıklar
Sık sorulan sorular
WPI kaç olursa fibromiyalji düşünülür?
2016 ölçütlerinde iki puan yolu vardır: WPI 7 veya üzerinde ve SSS 5 veya üzerinde; alternatif olarak WPI 4–6 arasında ve SSS 9 veya üzerinde. Ayrıca ağrının beş genel bölgenin en az dördünde bulunması ve belirtilerin en az üç aydır devam etmesi gerekir.
SSS kaç olmalıdır?
WPI 7 veya üzerindeyse SSS’nin en az 5, WPI 4–6 arasındaysa SSS’nin en az 9 olması gerekir. SSS tek başına tanı koydurmaz.
WPI en yüksek kaçtır?
WPI 0–19 arasında değişir. Her ağrılı bölge bir puandır.
SSS en yüksek kaçtır?
SSS 0–12 arasında değişir. Yorgunluk, dinlendirmeyen uyku ve bilişsel belirtiler en fazla dokuz; baş ağrısı, alt karın ağrısı ve depresif belirtiler en fazla üç puan oluşturur.
Göğüs ve karın ağrısı WPI puanına eklenir mi?
Evet. Göğüs ve karın ağrısı WPI toplamına eklenir. Ancak beş genel bölgeden dördünde ağrı bulunması şartı hesaplanırken göğüs, karın ve çene dikkate alınmaz.
WPI yüksek, SSS düşükse fibromiyalji olur mu?
WPI 7 veya üzerindeyken SSS 5’in altındaysa puan ölçütü karşılanmaz. Ağrının başka nedenleri değerlendirilmelidir.
WPI düşük, SSS yüksekse fibromiyalji olabilir mi?
WPI 4–6 arasındaysa ve SSS 9 veya üzerindeyse puan ölçütü karşılanabilir. Ağrının yine dört genel bölgede bulunması ve belirtilerin en az üç aydır devam etmesi gerekir.
Puanlarım yüksekse kesin fibromiyalji miyim?
Hayır. Puanların yüksek olması fibromiyalji ölçütleriyle uyum gösterebilir ancak kesin tanı için tıbbi öykü ve muayene gerekir. Başka hastalıklar da benzer belirtilere neden olabilir.
Puanlarım düşükse fibromiyaljim yok mu?
Tek bir düşük sonuç kesin dışlama yapmaz. Belirtiler haftalara göre değişebilir veya tedaviyle azalmış olabilir. Belirtiler devam ediyorsa hekim değerlendirmesi yapılmalıdır.
WPI ve SSS ne sıklıkla tekrarlanabilir?
Tanı değerlendirmesinde başlangıçta uygulanabilir. Takip amacıyla dört ila sekiz haftalık aralıklarla veya tedavi planına göre tekrarlanabilir. Her gün doldurulması genellikle gerekli değildir.
WPI ve SSS çocuklarda kullanılabilir mi?
Bu sayfada anlatılan 2016 ölçütleri yetişkin fibromiyaljisi için geliştirilmiştir. Çocuk ve ergenlerde kronik yaygın ağrı değerlendirmesi çocuk romatolojisi veya ilgili uzmanlık alanı tarafından yaşa uygun yöntemlerle yapılmalıdır.
Bilimsel kaynaklar
- Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, et al. The American College of Rheumatology Preliminary Diagnostic Criteria for Fibromyalgia and Measurement of Symptom Severity. Arthritis Care & Research. 2010;62(5):600–610. DOI: 10.1002/acr.20140. PMID: 20461783.
- Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, et al. 2016 Revisions to the 2010/2011 Fibromyalgia Diagnostic Criteria. Seminars in Arthritis and Rheumatism. 2016;46(3):319–329. DOI: 10.1016/j.semarthrit.2016.08.012. PMID: 27916278.
- Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, et al. Fibromyalgia Criteria and Severity Scales for Clinical and Epidemiological Studies: A Modification of the ACR Preliminary Diagnostic Criteria for Fibromyalgia. Journal of Rheumatology. 2011;38(6):1113–1122. DOI: 10.3899/jrheum.100594. PMID: 21285161.
- Kaltsas G, Tsiveriotis K. Fibromyalgia. Endotext. 2016 tanı ölçütleri tablosu; 9 Kasım 2023 güncellemesi.
- Kang JH, Choi SE, Park DJ, Lee SS. Disentangling Diagnosis and Management of Fibromyalgia.Journal of Rheumatic Diseases. 2022;29(1):4–13.
- Haute Autorité de Santé. Fibromyalgia in Adults: Diagnostic Management and Treatment Strategy. 2025.
- American College of Rheumatology. Fibromyalgia Patient Information. Şubat 2025 güncellemesi.
Tıbbi bilgilendirme