Fibromiyalji ile Karışabilen Hastalıklar Nelerdir?

Tiroit hastalıkları, romatizmal hastalıklar, bazı vitamin ve mineral eksiklikleri, uyku bozuklukları, kas hastalıkları ve sinir sistemiyle ilgili durumlar da benzer yakınmalara neden olabilir.

Bu nedenle fibromiyalji değerlendirmesinde yalnızca ağrının bulunmasına değil, ağrının dağılımına, süresine, eşlik eden belirtilere, fizik muayeneye ve kişinin kullandığı ilaçlara birlikte bakılmalıdır.

Fibromiyalji bir dışlama tanısı mıdır?

Fibromiyalji tanısı koymak için dünyadaki bütün hastalıkların tek tek dışlanması gerekmez.

Güncel yaklaşımda fibromiyalji, kendine özgü belirti ve değerlendirme ölçütleri bulunan klinik bir tanıdır. Bununla birlikte başka bir hastalığı düşündüren belirtiler veya muayene bulguları varsa bunların araştırılması gerekir.

Ayrıca bir kişide fibromiyaljiyle başka bir hastalık aynı anda bulunabilir. Örneğin romatoid artriti veya tiroit hastalığı bulunan bir kişide fibromiyalji de gelişebilir.

1. Hipotiroidi ve diğer tiroit hastalıkları

Tiroit bezinin yetersiz çalışması anlamına gelen hipotiroidi; yorgunluk, kas ağrısı, zihinsel yavaşlama, kabızlık ve kilo artışına neden olabilir. Bu belirtiler fibromiyaljiyle karışabilir.

Hipotiroidiyi düşündüren belirtiler

• Soğuğa karşı belirgin hassasiyet
• Nedensiz kilo artışı
• Ciltte kuruluk
• Saç dökülmesi
• Kabızlık
• Nabzın yavaşlaması
• Yüz veya göz çevresinde şişlik
• Sesin kalınlaşması
• Adet düzensizlikleri
• Boyunda tiroit bezine ait büyüme

Tiroit fonksiyonları genellikle TSH ve gerekli görüldüğünde serbest T4 ölçümüyle değerlendirilir. Tiroit hastalıkları, fibromiyaljiye benzeyen endokrin ve metabolik durumlar arasında yer alır.

2. Romatoid artrit

Romatoid artritte yorgunluk, sabah tutukluğu ve eklem ağrıları görülebilir. Ancak fibromiyaljiden farklı olarak eklemlerde iltihaba bağlı objektif bulgular gelişebilir.

Romatoid artriti düşündüren belirtiler

• Eklemde gözle görülebilen şişlik
• Eklemde sıcaklık artışı
• El ve ayak eklemlerinde simetrik tutulum
• Uzun süren belirgin sabah tutukluğu
• Eklemlerde hareket kısıtlılığı
• CRP veya sedimantasyon yüksekliği
• Zaman içerisinde eklem yapısında değişiklik

Fibromiyaljide ağrı eklem çevresinde hissedilse bile eklemde belirgin iltihap ve şişlik beklenen temel bulgulardan değildir.

Romatoid artrit ile fibromiyalji aynı kişide birlikte bulunabilir. Bu durumda iltihap kontrol altına alınsa bile yaygın ağrı, uyku bozukluğu ve yorgunluk devam edebilir.

3. Lupus

Sistemik lupus eritematozus; eklem ağrısı, yorgunluk, saç dökülmesi ve zihinsel yakınmalara neden olabildiği için fibromiyaljiyle karışabilir.

Lupusu düşündürebilecek belirtiler

• Güneşe karşı belirgin hassasiyet
• Yüzde veya vücutta döküntü
• Tekrarlayan ağız yaraları
• Eklem şişliği
• Açıklanamayan ateş
• Parmaklarda soğukla beyazlaşma veya morarma
• Göğüs ağrısı veya nefesle artan ağrı
• İdrarda kan ya da yoğun köpürme
• Kan sayımında belirgin bozukluklar

ANA testi tek başına lupus tanısı koydurmaz. Sağlıklı kişilerde de pozitif sonuç alınabilir. Bu nedenle otoimmün hastalık testleri, klinik şüphe ve hekim değerlendirmesi doğrultusunda istenmelidir.

4. Sjögren hastalığı

Sjögren hastalığında yaygın ağrı, yorgunluk ve zihinsel bulanıklığın yanında özellikle ağız ve göz kuruluğu ön plandadır.

Sjögren hastalığını düşündüren belirtiler

• Sürekli ağız kuruluğu
• Konuşurken veya yemek yerken sık su içme ihtiyacı
• Gözlerde yanma, batma ve kumlanma
• Gözyaşında belirgin azalma
• Diş çürüklerinde artış
• Tükürük bezlerinde şişme
• Eklem şişliği
• Belirgin sabah tutukluğu

Fibromiyalji Sjögren hastalığı bulunan kişilerde eşlik eden bir durum olarak da görülebilir.

5. Spondiloartrit ve iltihaplı bel romatizması

İltihaplı bel romatizması özellikle bel ve kalça bölgesinde ağrıya neden olabilir. Zamanla ağrının farklı bölgelere yayılması fibromiyaljiyle karışmasına yol açabilir.

İltihaplı bel ağrısını düşündüren belirtiler

• Ağrının genç yaşlarda başlaması
• Sabahları belirgin tutukluk
• Dinlenmekle artan ağrı
• Hareket ettikçe rahatlama
• Gecenin ikinci yarısında ağrı nedeniyle uyanma
• Kalçaların sağ ve solunda dönüşümlü ağrı
• Sedef hastalığı
• Tekrarlayan göz iltihabı
• İltihaplı bağırsak hastalığı

Fibromiyaljide hareket bazı kişilerde rahatlama sağlayabilse de eklem veya omurgada iltihap bulunmaz.

6. Polimiyalji romatika

Polimiyalji romatika çoğunlukla 50 yaşından sonra ortaya çıkar. Omuz ve kalça çevresinde belirgin ağrı ve tutukluk oluşturabilir.

Polimiyalji romatikayı düşündüren belirtiler

• Başlangıç yaşının genellikle 50’nin üzerinde olması
• Omuzlarda belirgin ağrı ve tutukluk
• Kolları yukarı kaldırmakta zorlanma
• Kalça ve uyluk çevresinde sertlik
• Uzun süren sabah tutukluğu
• CRP ve sedimantasyon yüksekliği
• Belirtilerin nispeten kısa bir sürede başlaması

Yeni başlayan şiddetli baş ağrısı, çiğnerken çene ağrısı veya görme değişikliği varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

7. İnflamatuvar kas hastalıkları

Polimiyozit ve dermatomiyozit gibi inflamatuvar kas hastalıklarında ağrıdan çok gerçek ve ilerleyici kas güçsüzlüğü ön plandadır.

Kas hastalığını düşündüren belirtiler

• Sandalyeden destek almadan kalkamama
• Merdiven çıkmakta belirgin zorlanma
• Kolları başın üzerine kaldıramama
• Saç tararken zorlanma
• Bir rafa uzanırken güçlük yaşama
• Yutma güçlüğü
• Düşme sıklığında artış
• Kreatin kinaz seviyesinde yükselme
• Bazı kişilerde göz çevresi veya el üzerinde döküntüler

Fibromiyaljide kişi ağrı ve yorgunluk nedeniyle hareket etmekte zorlanabilir. Ancak muayenede ilerleyici ve objektif kas gücü kaybı beklenen temel bir bulgu değildir.

8. Demir eksikliği ve kansızlık

Demir eksikliği ve kansızlık yorgunluk, halsizlik, odaklanma güçlüğü ve çarpıntıya neden olabilir.

Demir eksikliğini düşündüren belirtiler

• Solukluk
• Nefes nefese kalma
• Kalp çarpıntısı
• Saç dökülmesi
• Tırnaklarda kırılma
• Baş dönmesi
• Huzursuz bacak yakınması
• Toprak veya buz yeme isteği

Tam kan sayımı, ferritin ve demir değerleri hekim tarafından birlikte değerlendirilebilir.

9. B12 vitamini eksikliği

B12 vitamini eksikliği yorgunluk ve unutkanlığın yanında sinir sistemi belirtilerine de yol açabilir.

B12 eksikliğini düşündüren belirtiler

• El ve ayaklarda uyuşma
• Karıncalanma
• Denge problemi
• Yürümede değişiklik
• Dil üzerinde yanma
• Unutkanlık
• Kansızlık
• Ellerde ince hareketlerin bozulması

İlerleyen uyuşma, denge kaybı veya kas güçsüzlüğü yalnızca fibromiyaljiye bağlanmamalıdır.

10. D vitamini eksikliği

D vitamini eksikliği kas ve kemik ağrısı, yorgunluk ve özellikle kalça-omuz çevresinde güçsüzlük oluşturabilir.

D vitamini eksikliğini düşündürebilecek durumlar

• Güneş ışığından sınırlı yararlanma
• Kemik hassasiyeti
• Kas güçsüzlüğü
• Kemik kırılganlığı
• Emilim bozuklukları
• Kronik böbrek veya karaciğer hastalıkları

D vitamini eksikliği fibromiyaljiye benzeyen belirtiler oluşturabilir. Ancak düşük D vitamini seviyesi her zaman kişinin bütün yakınmalarını tek başına açıklamaz.

11. Uyku apnesi

Kalitesiz uyku hem fibromiyalji belirtilerini artırabilir hem de tek başına yorgunluk, baş ağrısı, dikkat güçlüğü ve yaygın ağrıya neden olabilir.

Uyku apnesini düşündüren belirtiler

• Yüksek sesle horlama
• Uykuda nefesin durduğunun söylenmesi
• Gece nefessiz kalarak uyanma
• Sabah baş ağrısı
• Sabah ağız kuruluğu
• Gündüz uyuklama
• Yeterli süre uyunduğu hâlde dinlenememe
• Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon

Bu belirtiler varsa uyku hekimi değerlendirmesi ve gerekli görülürse uyku testi yapılabilir. Fibromiyalji değerlendirmesinde uyku bozukluklarının araştırılması önemlidir.

12. Miyofasiyal ağrı sendromu

Miyofasiyal ağrı sendromu ile fibromiyalji aynı durum değildir.

Miyofasiyal ağrı sendromunda

• Ağrı daha çok belirli bir bölgede toplanır
• Kas içerisinde gergin bantlar hissedilebilir
• Tetik noktaya basıldığında başka bir bölgeye yayılan ağrı oluşabilir
• Boyun, omuz veya bel gibi sınırlı bölgeler daha fazla etkilenir

Fibromiyaljide

• Ağrı daha yaygın dağılım gösterir
• Yorgunluk ve uyku bozukluğu daha belirgin olabilir
• Bilişsel yakınmalar eşlik edebilir
• Hassasiyet vücudun birçok bölgesinde bulunabilir

Bazı kişilerde miyofasiyal ağrı sendromu ve fibromiyalji birlikte bulunabilir.

13. Sinir sıkışmaları ve nöropatiler

Bel veya boyun fıtığı, sinir kökü sıkışması, karpal tünel sendromu ve periferik nöropati; ağrı, uyuşma, karıncalanma ve yanmaya neden olabilir.

Sinir sistemiyle ilgili bir durumu düşündüren belirtiler

• Belirli bir sinirin dağılımına uyan uyuşma
• Tek taraflı yakınmalar
• Elektrik çarpmasına benzeyen ağrı
• Reflekslerde değişiklik
• İlerleyen kas güçsüzlüğü
• Denge kaybı
• Düşük ayak gelişmesi
• El becerilerinde belirgin bozulma

Fibromiyaljide uyuşma ve karıncalanma hissedilebilse de ilerleyici veya belirli bir sinir hattına uyan bulgular ayrıca değerlendirilmelidir.

14. Kronik yorgunluk sendromu

Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu ile fibromiyaljinin birçok ortak belirtisi vardır.

Her iki durumda da yorgunluk, dinlendirmeyen uyku, dikkat güçlüğü, yaygın ağrı ve baş ağrısı görülebilir.

Kronik yorgunluk sendromunda özellikle fiziksel veya zihinsel aktiviteden sonra saatler ya da günler sürebilen belirgin kötüleşme ön plandadır. Bu durum “efor sonrası kötüleşme” olarak adlandırılır.

Fibromiyaljide ise çoğu kişide yaygın ağrı ve ağrı hassasiyeti daha belirgin olabilir.

15. Uzun COVID

COVID-19 enfeksiyonu sonrasında bazı kişilerde uzun süre devam eden şikayetler görülebilir:

• Yorgunluk
• Kas ve eklem ağrıları
• Zihinsel bulanıklık
• Nefes darlığı
• Çarpıntı
• Baş dönmesi
• Uyku bozukluğu
• Efor sonrasında kötüleşme

Bu belirtiler fibromiyaljiyle karışabilir. Enfeksiyonun ne zaman geçirildiği, belirtilerin enfeksiyonla ilişkisi ve solunum-dolaşım sistemi yakınmaları birlikte değerlendirilmelidir.

16. Depresyon ve kaygı bozuklukları

Depresyon ve kaygı bozuklukları yorgunluk, uyku bozukluğu, dikkat güçlüğü ve vücut ağrılarına neden olabilir.

Ancak fibromiyalji yalnızca psikolojik bir hastalık değildir.

Fibromiyaljiyle depresyon veya kaygı bozukluğu aynı kişide birlikte bulunabilir. Uzun süreli ağrı ruh hâlini etkileyebildiği gibi yoğun stres ve kaygı da ağrı algısını artırabilir. Amerikan Romatoloji Koleji depresyon ve kaygıyı fibromiyaljiye eşlik edebilen durumlar arasında göstermektedir.

17. İlaçlara bağlı kas ve eklem ağrıları

Bazı ilaçlar kas ağrısı, eklem ağrısı, yorgunluk veya güçsüzlük oluşturabilir.

Değerlendirme sırasında özellikle şunlar göz önünde bulundurulabilir:

• Bazı kolesterol ilaçları
• Aromataz inhibitörleri
• Bazı kemik erimesi ilaçları
• Bazı enfeksiyon ilaçları
• Bazı kanser tedavileri
• Kortizonun ani veya uygunsuz şekilde bırakılması

Kullanılan ilaçlar, takviyeler ve bitkisel ürünler hekime eksiksiz olarak bildirilmelidir. Hekim önerisi olmadan ilaç bırakılmamalı veya ilaç dozu değiştirilmemelidir. İlaçlara bağlı durumlar, yaygın kronik ağrının fibromiyaljiyle karışabilen nedenleri arasında yer alır.

FibroThol'un kullanıcı yorumlarına ulaşmak için tıklayın

Fibromiyalji değerlendirmesinde hangi testler istenebilir?

Her kişiye uygulanması gereken standart ve geniş kapsamlı bir “fibromiyalji tahlil paketi” bulunmamaktadır.

Tetkikler kişinin şu özelliklerine göre belirlenir:

• Yaşına
• Belirtilerine
• Fizik muayene bulgularına
• Kullandığı ilaçlara
• Beslenme durumuna
• Geçirdiği hastalıklara
• Aile öyküsüne

Hekim gerekli gördüğünde şu incelemelerden yararlanabilir:

• Tam kan sayımı
• CRP ve sedimantasyon
• TSH ve serbest T4
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonları
• Elektrolitler
• Kreatin kinaz
• Ferritin ve demir değerleri
• B12 vitamini
• D vitamini
• Kan şekeri

ANA, romatoid faktör, anti-CCP ve diğer özel romatolojik testler ise kişinin öyküsünde veya muayenesinde otoimmün bir hastalığı düşündüren bulgular varsa istenmelidir.

Gereksiz şekilde yapılan geniş test panelleri, klinik olarak anlam taşımayan pozitif sonuçlara ve gereksiz kaygıya neden olabilir. Güncel tanı yaklaşımı, incelemelerin kişinin belirtilerine göre planlanmasını önermektedir.

Hangi belirtiler fibromiyaljiden farklı bir durumu düşündürür?

Aşağıdaki belirtiler varsa yeniden hekim değerlendirmesi yapılmalıdır:

• Eklemde belirgin şişlik
• Eklemde kızarıklık veya sıcaklık
• Açıklanamayan ateş
• Gece terlemesi
• İstemsiz kilo kaybı
• İlerleyen kas güçsüzlüğü
• Tek taraflı uyuşma veya kuvvet kaybı
• Yeni başlayan belirgin döküntü
• Tekrarlayan ağız yaraları
• Gözlerde veya ağızda sürekli kuruluk
• İdrarda kan veya yoğun köpürme
• Boyunda belirgin şişlik
• Kan tahlillerinde yeni ortaya çıkan bozukluklar
• Görme, konuşma veya denge değişiklikleri
• İdrar ya da dışkı kontrolünde sorun

Bu belirtiler mutlaka ciddi bir hastalığın bulunduğu anlamına gelmez. Ancak yalnızca fibromiyaljiye bağlanmamaları gerekir.

Fibromiyalji olup olmadığınızı nasıl anlayabilirsiniz?

Fibromiyalji tanısı tek bir belirtiye veya tek bir test sonucuna göre konmaz.

Değerlendirmede şunlar birlikte ele alınmalıdır:

• Ağrının vücuttaki dağılımı
• Ağrının süresi
• Yorgunluk
• Uyku kalitesi
• Bilişsel belirtiler
• Diğer hastalıkları düşündüren bulgular

Sık Sorulan Sorular

Fibromiyalji ile romatizma aynı şey midir?

Hayır. Fibromiyalji klasik anlamda inflamatuvar eklem romatizması değildir. Ancak romatoid artrit, lupus ve diğer romatizmal hastalıklarla birlikte bulunabilir.

Fibromiyalji ile tiroit hastalığı nasıl ayırt edilir?

Tiroit hastalıklarında soğuğa hassasiyet, kilo değişikliği, kabızlık, cilt kuruluğu ve saç dökülmesi gibi belirtiler daha belirgin olabilir. TSH ve gerekli görülen diğer tiroit testleri değerlendirmeye yardımcı olur.

Eklem şişliği fibromiyaljide olur mu?

Kişi eklemlerinde şişlik hissedebilir. Ancak hekim muayenesinde doğrulanan belirgin eklem şişliği, kızarıklık veya sıcaklık inflamatuvar bir eklem hastalığı açısından değerlendirilmelidir.

Fibromiyalji ve D vitamini eksikliği birlikte olabilir mi?

Evet. D vitamini eksikliği fibromiyaljiye benzeyen kas ve kemik ağrılarına neden olabilir ve fibromiyalji bulunan bir kişide ayrıca görülebilir.

Bütün tahliller normalse fibromiyalji olabilir mi?

Evet. Fibromiyalji rutin kan tahlillerinde veya görüntüleme yöntemlerinde belirgin bir bozukluk oluşturmayabilir. Tanı belirtiler, öykü ve fizik muayene ile konur.

Bilimsel kaynaklar

• Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, et al. 2016 Revisions to the 2010/2011 Fibromyalgia Diagnostic Criteria. Seminars in Arthritis and Rheumatism. 2016;46(3):319-329. DOI: 10.1016/j.semarthrit.2016.08.012. PMID: 27916278.
• Häuser W, Perrot S, Sommer C, Shir Y, Fitzcharles MA. Diagnostic Confounders of Chronic Widespread Pain: Not Always Fibromyalgia. Pain Reports. 2017;2(3). DOI: 10.1097/PR9.0000000000000598. PMID: 29392213.
• D’Amuri A, et al. Common Non-Rheumatic Medical Conditions Mimicking Fibromyalgia: A Simple Framework for Differential Diagnosis. Diagnostics. 2024;14(16):1758. DOI: 10.3390/diagnostics14161758. PMID: 39202246.
• Häuser W, Sarzi-Puttini P, Fitzcharles MA. Fibromyalgia Syndrome: Under-, Over- and Misdiagnosis. Clinical and Experimental Rheumatology. 2019;37 Suppl 116(1):90-97. PMID: 30747096.
• Haute Autorité de Santé. Fibromyalgia in Adults: Diagnostic Process and Treatment Strategy. 2025.
• American College of Rheumatology. Fibromyalgia Patient Information. Şubat 2025 güncellemesi.